Sanatçı

Leave a comment

roger

Sanat bireysel bir olgu mudur? Sanatçının topluma karşı bir sorumluluğu var mıdır? Sanat, sanat için midir? Kim sanatçıdır? Kim değildir? İyi yapılan her işe sanat denilebilir mi? Ve son olarak İsmail Türüt mü sanatçıdır? Yoksa Roger Waters mı? :)…

Önce zor olan sorulardan başlayalım, kolayını nasılsa yanıtlarız. Sanat bireysel bir olgu mudur? Oscar Wilde ‘a göre bireyselliğin belki de en uç noktadaki yansımasıdır. Bu yansıma, yapılan herhangi bir işe, mükemmellik derecesinde adanmışlığın, o işi sanat statüsüne yükseltebileceğini düşündürür. Ancak bu adanmışlık, diğer bireylere zarar veriyorsa, yapılan iş sanat olmalı mıdır? Yani psikopat bir Katil’in adanmışlığı veya bir Cerrahınki arasında fark yok mudur? Elbette vardır. O zaman sanat iyilik içermelidir, demeliyiz. Gerçi iyilik kavramının kendisi muğlak olduğundan, dinamik bir ahlak anlayışından beslendiğinden, burada kesin bir sınır çimek mümkün değil. İşte bu noktada, sanat kavramının bir ucunu, az da olsa topluma bağlamalıyız.

Toplumla, sanatın ilişkisine bir de başka açıdan bakalım. Sanat, onu takdir edecek kimse olmadığında yine de sanat mıdır? Bir Zen atasözü “ Orman’da bir ağaç devrilirse, onu duyacak kimse yoksa, yine de ses çıkarır mı? “ diye sorar. Bu soru varlığı, algılamaya indirgeyen bir sorudur. Locke, bu bulmacaya 2 türlü yaklaşmıştır. Objelerin algılanan özellikleri ve birincil özellikleri. Algılanan özellikler Kırmızı olması, acı olması gibi. Birincil özellikler, yuvarlak bir objenin yuvarlak olması gibi. Yani, matematiksel özellikler gibi. Berkeley ise olayın tamamen algılama ile ilgili olduğunu savunmuştur. Etrafımızdaki bütün gerçeklik, beynimizle algılandığından tek emin olabileceğimiz gerçekliğin beynin algılayabildiği olduğunu söylemiştir. Yani kısaca “Dünya boş arkadaş, hepsi bi rüyaa…” demiştir. Bu sebeple, Dinler Berkeley’yi filozof olarak pek severler. Benim, kanımca “ Varlık, nitelikten önce gelir” diyen Sartre, bu konuya son noktayı koymuştur. Yani, bir şeyin özellikleri olabilmesi için, bu özelliklerin algılanmasındaki farklılıktan önce, Var olması gerekir.

Sanat ise soyut bir kavramdır. Tıpkı Ahlak gibi. Bu nedenle önceden sanat olarak algılanmayan bir şey, üzerinden yüz yıl geçtikten sonra, muhteşem bir eser kabul edilebilir. Kişinin yaptığı işi tamamen kendi mutluluğu için, en iyi şekilde yapması ve muhteşem eserler çıkarması onu sanatçı yapmaz. Sanat ve Sanatçı tanımı, yukarıda bahsettiğim şeyi yapanlara bizim tarafımızdan verilen bir sıfattır. Bu noktada Sanat, kişi için Oscar Wilde’ın dediği gibi bireyselliğin en uç noktası, aynı zamanda bu bireyselliğin toplum tarafından takdir edilmiş halidir. Yani, buradan genelleme yaparsak, biz en üst sanat değerini, toplum için bir şeyler yapanlara değil, kendisi için bir şeyler yapanlara veririz. 🙂 Biraz çelişkili gibi görünse de…

Öte yandan, ünlü sanat felsefesi yazarı Ernst Fischer ‘a göre sanat çürümekte olan bir toplumda, o çürümeyi doğru bir şekilde yansıtmalıdır. Eğer, sosyal fonksiyonla bir bütünlük arz etmek istiyorsa, Dünya’nın değişebilir olduğunu göstermelidir. Ve buna yardım etmelidir. Fischer’ın sosyal fonksiyonla bütünlük arz etme faslı biraz havada kalsa da, sanatın doğruları söylemesi gerektiği görüşü dikkat çekicidir. Ya da biz kendi doğrularını söyleyen, toplum baskısına, devlet baskısına boyun eğmeyen adamlara mı sanatçı deriz? Bizim söyleyemediklerimizi söyleyebilenlere, görmediklerimizi görenlere..?

Eee ne oldu şimdi, Nedir Sanat? Kimdir Sanatçı?

Onu diyorum ya işte, Evrensel bir sanat tanımı yapmak imkansız! Ama bana müsaade ederseniz ben kendi tanımı yapayım. Benim gözümde sanatçı kimdir onu tanımlayayım. Sanatçı, yaptığı işin en iyisini kendi mutluluğu için yaparken, insanlığın mutluluğuna, özgürlüğüne sebep olandır. Sanatçı, ne zaman mantığını ne zaman duygularını kullanacağını öğrenmiş insandır. Sanatçı, doğruları sanatının içine gömen adamdır. Sanatçı, hayattan ilham aldığı kadar, hayata ilham veren adamdır…

Kolay soruyu yanıtlayacaktık değil mi? Boş verin… İki ismi bir daha yan yana yazmayalım…

Kalın Sağlıcakla;

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s